به روایت تیتر:
کد خبر: 2325
منتشر شده در: ۲۶ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۱:۰۴

سیل فرصت‌ساز، زیارت کربلا و محو بیکاری در ایلام

ایلامی‌ها – سیل که آمد، قسمت عمده ای از زیرساختهای ایلام را نابود کرد، ولی سیلی که همه سال در ماه های محرم و صفر در استان ایلام با آمد و رفت زائران حسینی خصوصاً در ایام اربعین راه می افتد، نه تنها ویرانگر نبوده و نیست، بلکه پر از نعمت است و پر از فرصت های خوب کسب و کار برای کسانی است که می توانند این فرصتها را به موقع تشخیص بدهند.

ایلامی‌ها – مرز مهران و استان ایلام به عنوان دروازه عتبات عالیات، فرصتهای اشتغالزایی زیادی برای افرادی که زیر صدمیلیون تومان نقدینگی و انگیزه لازم برای کار کردن دارند، ایجاد می کند؛ خصوصا در مشاغل خدماتی.

یاسر بابایی، نویسنده و کارشناس علوم سیاسی
یاسر بابایی، نویسنده و کارشناس علوم سیاسی

سیل که آمد، قسمت عمده ای از زیرساختهای ایلام را نابود کرد، ولی سیلی که همه سال در ماه های محرم و صفر در استان ایلام با آمد و رفت زائران حسینی خصوصاً در ایام اربعین راه می افتد، نه تنها ویرانگر نبوده و نیست، بلکه پر از نعمت است و پر از فرصت های خوب کسب و کار برای کسانی است که می توانند این فرصتها را به موقع تشخیص بدهند.

احسان نظری، جوان لیسانس و ساکن روستایی است که تا پیش از رونق گردشگری مذهبی در استان ایلام، در تهران، کرج، بندر، ایلام و هر جا درآمدی داشت، سرگردان بود و تنها سالی یکبار برای نوروز به روستا می آمد. اما حالا با مهاجرتی معکوس، در همان روستای پدری کسب و کار کوچکی در کنار جاده کربلا راه انداخته و همانجا هم زندگی می کند. خوشحال است که جاده توسعه، این بار از روستای آنها گذشته است و طوری درباره آینده درخشان خودش و کسب و کارش صحبت می کند که انگار از همین حالا طعم خوشبختی را چشیده است. می گوید: قبلاً کنار همین جاده می نشستیم و قلیان دود می کردیم. چندین سال می شود این جاده به رونق افتاده و زوار رفت و آمد می کنند، اوایل ناراحت می شدیم که روستا شلوغ شده است و دیگر آن آرامش گذشته را ندارد. بعد هم در حلقه های دود به بیکاری و باعث و بانی اش لعنت می فرستادیم، اما چشممان نمی دید که این جاده که از دل روستا به کربلا و عتبات عالیات می رود و می رساند، جاده نیست، رودخانه است و در آن رزق و روزی بسیار نهفته است.

ضعف در تشخیص فرصت های خوب کسب و کار

به گواه علوم کارآفرینی، وقتی جامعه ای در فرهنگ کار ضعیف است، علت العلل را ضعف در “تشخیص” فرصتهای خوب کسب و کار می دانند. وقتی تشخیص یک فرصت اقتصادی، در جامعه ای ضعیف باشد، آن جامعه دچار ضعف در خلاقیت است. ایلام در تشخیص فرصتهای خوب کسب و کار ضعیف است. در ایلام، پول و زمین و نیروی انسانی توانا زیاد است، ولی با ضعف در تشخیص فرصتهای خوب کسب و کار، این عوامل نمی توانند نقش خود را در توسعه اجتناب ناپذیر استان به درستی ایفا کنند.

اگر بررسی شود، می توان جوانان زیادی را در استان ایلام شناسایی کرد که دارای انگیزه، نقدینگی، سواد و مهارتهای گوناگون هستند ولی نمی توانند کسب و کار درستی را با نقدینگی های متوسط راه اندازی کنند. برای بررسی بیشتر به اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی سری می زنیم تا از نزدیک موضوع را بررسی کنیم. در آنجا به دو نفر از جوانان فوق الذکر برخورد می کنیم. پولی روی هم گذاشته اند و چشم به مساعدت دولت و تسهیلات بانکی دارند. از کارمندان زحمتکش بخش تعاونی مدام می پرسند: به نظر شما چه شغلی ایجاد کنیم؟دستمال کاغذی تولید کنیم یا ظروف یکبار مصرف؟ اگر رستوران بزنیم چه؟ به نظر بسته بندی غلات خوب است؟… ذهنی فعال ولی متأسفانه ضعیف در “تشخیص فرصت ها”ی خوب در کسب و کار؛ مسأله این است.

به گفته “پیتر دراکر”، وجود نوآوری در کارآفرینی به قدری ضروری است که می توان ادعا کرد که کارآفرین بدون خلاقیت وجود ندارد و خلاقیت نیز بدون نوآوری نتیجه ای را حاصل نمی کند (مبانی کارآفرینی، فاطمه نصراللهی و نعمت الله بسطامی، زاگرو، ۱۳۹۱، ص ۵۳). به نظر می رسد که فعالان ترویج فرهنگ کارآفرینی در استان ایلام، رسانه ها، دانشگاه ها، آموزش و پرورش، نهادهای فرهنگی و مذهبی و… باید در حوزه برطرف کردن این نقطه ضعف در راستای بهبود فرهنگ کار و توسعه کسب و کار و اشتغال در استان سرمایه گذاری بیشتری انجام دهند.

مثال هایپرمارکت

چند سال پیش که ایلام هنوز هایپرمارکت نداشت، سوپری های کوچک کمی بزرگ شده بودند ولی کسی هنوز در ایلام به این فکر نیفتاده بود که فروشگاهی بزرگ با تمام لوازم و مواد مورد نیاز یک خانواده ایلامی باز کند. با اینکه در شهرهای دیگر این “فرصت” توسعه کسب و کار دیده شده و انجام گرفته بود، در ایلام هنوز کسی چنین کاری نکرده بود. اولین فروشگاه با برند “هایپرمارکتکه افتتاح شد و یکی دو ماه که از سوددهی آن گذشت، به سرعت در گوشه گوشه شهر هایپرمارکت هایی، یکی بزرگ تر از دیگری و کامل شده تر افتتاح می شدند. این رویداد درسی که به یک کارآفرین می دهد این است که فرصتهای ایجاد و توسعه کسب و کار همواره وجود دارند، منتها “دیده نمی شوند“.

ایلام، محاصره در انواع موانع سرمایه گذاری

دکتر “علی حیات نیا”، مدرس اقتصاد درباره مهم ترین موانع سرمایه گذاری در استان ایلام، معتقد است که استان ایلام به علت یک سری ریشه های تاریخی و محیطی همواره در سطح کشور جزء مناطق کمتر توسعه یافته قرار گرفته است. عدم جذب سرمایه گذاری خارجی در استان نیز معلول یکسری عوامل به خصوص در حوزه ساختارها و نهادها در استان است. وی در مصاحبه با خبرنگار اقتصادی ایسنا در ایلام با بیان اینکه موانع طبیعی، جغرافیایی و زیرساختی، موانع اقتصادی، موانع حقوقی، موانع فرهنگی، موانع سیاسی و موانع مدیریتی و اداری از مهمترین موانع سرمایه گذاری در استان ایلام است، معتقد است که به این موانع می توان مواردی مانند جمعیت کم، کوچک بودن مساحت استان، سخت گذر بودن (ضعف در راههای مواصلاتی) و انزوای جغرافیایی، ضعف مراکز علمی و دانشگاهی ورا نیز اضافه کرد.

ایلام تا حالا از نقص در راه های مواصلاتی و بن بست بودن رنج می برد و گلایه پیر و جوان از کسادی اقتصاد بازار در ایلام همه ساله شنیده می شد. در ایلام موانع اقتصادی با معیشت مردم رابطه دارد و گستردگی بیش از حد بخش دولتی و فقدان بخش خصوصی کارآمد و محدود بودن بازار مصرف در استان ایلام این موانع را بزرگ تر می کند. مشکل دیگر عدم مهارت کافی نیروی انسانی در ایلام است و همین موضوع خلاقیت را نیز پایین آورده. حال سؤال این است که در ایلام، خلاقیت را باید در چه چیزهایی جستجو کرد؟ در حالی که چند نفر از یک خانواده ایلامی می توانند در صورت تشریک مساعی، هفتاد هشتاد میلیون تومان پول جمع کنند، به جای اینکه پولشان را در بانک بگذارند، از چه راههایی می توانند به یک شغل خوب و پایدار دست یابند؟

توسعه مشاغل خدماتی در آینده نزدیک

بیش از ۸۰ درصد اقتصاد داخلی آمریکا را مشاغل خدماتی پر کرده اند؛ گستره ای بزرگ و متنوع. در ایلام به نظر می رسد که با وجود مزیت اقتصادی استان در گردشگری مذهبی، که آن را به حق “دروازه عتبات” نام نهاده اند، مشاغل خدماتی به شدت توسعه پیدا کند و بسیاری از بیکاری ها را از مشکل بیکاری نجارت دهد. ورود روزانه پنج هزار زائر ایرانی از مرز مهران به کربلا و خروج زائران عراقی برای زیارت اماکن مقدس ایران و حضور حدود سه میلیون نفر در بازه زمانی قبل و بعد از اربعین در استان ایلام، فرصت های زیادی در توسعه مشاغل خدماتی ایجاد کرده است. خانواده های زیادی با کمترین پول و نقدینگی، مشاغل خدماتی زیادی در شهرها و روستاهای مسیر زائرین عتبات عالیات و کربلای معلی، راه اندازی کرده اند؛ روستاهای کوچک در حال تبدیل به شهرک و شهرهای کوچک در حال توسعه بیشترند.

طبق آمارهای جهانی، هر گردشگر که وارد منطقه ای می شود، تا می خواهد از آن خارج شود، در یک شبانه روز ۲۰۰ دلار خرج می کند و برای هشت نفر شغل ایجاد می کند. بی گمان، با توجه به حجم گسترده زائران عتبات عالیات در ورود و خروج از استان ایلام، سرمایه عظیمی وارد استان شده و برای تعداد زیادی از تمام اقشار جامعه شغل ایجاد می شود. بودند کسانی که در تعطیلی آخر هفته شان، با خودروی شخصی (اغلب پژو، سمند، پرشیا و…) چهار مسافر به تهران یا قم می بردند و چهار نفر را به ایلام یا مهران می رساندند و حدود یک میلیون درآمد در روز تعطیلشان کسب می کردند. توسعه مشاغل خدماتی دفتری، مانند بیمه و انواع خلاقانه آن، خدمات تلفن همراه، صرافی و تبدیل ارز، مشاغل خودرویی و مکانیکی، استراحتگاه های خانگی، مشاغل خوراکی و… همه و همه می توانند دارای رشد سالیانه خوبی در استان ایلام باشند. منتها باید تشخیص داده شوند و نیروی طالب کار، نگاه خودش را به زندگی شغلی خویش عوض کنند و کمتر به فکر زندگی استخدامی باشند.

منبع: ویرا