به روایت تیتر:
کد خبر: 2224
منتشر شده در: ۵ بهمن ۱۳۹۴ ساعت ۱۲:۳۷

مرز مهران؛ به نام ما و به کام دیگران

پایگاه خبری تحلیلی ایلامی ها – مهران به عنوان کانونی قابل توجه در موقعیتی استراتژیک بر خلاف مناطق دیگر هم از نظر مکانی و هم از نظر زیر ساختها ظرفیتهای بسیاری دارد که امیدهای بسیاری در بین اقتصاددانان برانگیخته است و از منطقه ویژه اقتصادی به عنوان یک در رو به پیشرفت برای آینده استان یاد می کنند صد البته اگر و تنها اگر به سرنوشت مرز مهران دچار نشود که به نام ما و به کام دیگران است.

پایگاه خبری تحلیلی ایلامی ها – سید حسین خدنگ نامی آشنا در عرصه شعر و ادبیات داستانی و روزنامه نگاری استان ایلام و کشور است. گزارش زیر که در نشریه دانشجویی اندیشه نو دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام منتشر شده است، حاوی بیم ها و امیدهای این روزنامه نگار ایلامی از منطقه ویژه اقتصادی مهران است.

سید حسین خدنگ، روزنامه نگار آزاد
سید حسین خدنگ، روزنامه نگار آزاد

بعد از زخمهای جنگ در سالهای اخیر تردد زوار عتبات عالیات مرهمی بوده بر پیکره مجروح مهران و استان ایلام که به سبب همسایگی با کشور عراق همواره از این منظر هم تهدید و هم فرصتی بزرگ داشته باشد . تهدیدی که در دوران دفاع مقدس سبب شد هر وجب از خاک این منطقه به خون شهیدی متبرک شود و اکنون جا دارد از وجب از ان به علت موقعیت استراتژیک طلا برداشت شود تا به سکویی برای پسرفت ایلام به سمت توسعه و برخورداری تبدیل شود. این در حالی است که در سالهای گذشته با وجود تردد روزانه چند ده هزار نفری از این مرز به علت سیاستهای اشتباه مسوولان و حضور موسساتی که بیش از توسعه ایلام به جیب و سود خود فکر می کردند از این مرز عوایدی گاه ناچیز و دور از جایگاه واقعی مردم ایلام نصیب این منطقه شود و وجود گمرگ و مرز بین المللی مهران نه تنها گرهی از مشکلات و مسایل این استان باز نکرد بلکه تنها ترافیک و دود و ترددهای غیر قانونی از مرز و مشکلات آن را سبب شد.

مصوبه منطقه ویژه اقتصادی مهران باز هم بیم ها و امیدهای بسیاری در ذهن و زبان بسیاری از فعالان رسانه و نخبگان و شهروندان ایلامی شنیده می شود که گویای دغدغه های مهمی است بیش از پیش مهران را به کانون توجه و بحثها تبدیل کرده است .

زیرا بر اساس قانون فعالیت و راه اندازی مناطق ویژه اقتصادی مطابق آئین‌نامه‌ای که به تصویب هیات وزیران می‌رسد، علاوه بر خدماتی که دستگاههای اجرایی ارائه می‌نمایند در قبال ارائه خدمات عمومی زیربنایی و مهندسی و تسهیلات مواصلاتی، انبارداری، تخلیه، بارگیری، بهداشتی، فرهنگی، ارتباطات، آموزشی و رفاهی وجوهی را دریافت نماید. اشخاص حقیقی و حقوقی که در منطقه به کار تولید کالا و خدمات فعالیت دارند، برای فعالیت در محدوده منطقه از پرداخت هرگونه عوارض معمول در کشور معاف می‌باشند.

بر این اساس راه اندازی منطقه وِزه اقتادی مهران در صورتی که به سرنوشت حکایت تردد زوار دچار نشود سکوی پیشرفت و توسعه و پرواز ایلام به سمت شکوفایی اقتصادی خواهد شد.

سالهاست که بسیاری از کشورهای در حال توسعه بمنظور توسعه صادرات صنعتی، ایجاد اشتغال و انتقال تکنولوژی از طریق جذب سرمایه گذاری های مستقیم خارجی، اقدام به تأسیس مناطق ویژه اقتصادی نموده اند.براین اساس ایجاد مناطق ویژه اقتصادی در راستای سرعت بخشیدن به روند رشد اقتصادی، در قالب برنامه های توسعه اقتصادی ایران نیز گنجانده شد تا بتوانند ساز و کاری شوند برای گسترش سرمایه گذاری های مولد، توسعه صنعت و صادرات.

در نگاه اول، این مناطق بیشتر اهداف منطقه ای را مدنظر دارند اما در نگاهی وسیع تر می توانند به منزله مسیری باشند که کشور را در جهت توسعه کلان اقتصادی سوق می دهد.

این مناطق با برخورداری از یکسری از تسهیلات قانونی و ویژگی های خاص، می توانند جهت گیری های اساسی توسعه اقتصادی به سمت افزایش صادرات غیرنفتی را هموار سازند.

این در حالی است که مناطق ویژه اقتصادی ایران نه تنها نتوانستند در راستای اهداف پیش بینی شده خود حرکت کرده و در روند توسعه اقتصادی کشور جایگاهی برای خود فراهم آورند، بلکه به دلیل وجهه ضعیف خود عملا به مناطقی فاقد کارایی تبدیل شده اند.

یکی از ضعفهای این مناطق ناشی از مکان یابی نادرست است چرا که اکثر این مناطق براساس مطالعات امکان سنجی انتخاب نشدند. شاید در صورت انتخاب صحیح این مناطق می توانستند با جذب عوامل سرمایه در یک مجموعه، تولیداتی صادرات محور و قابل رقابت در بازارهای جهانی را عرضه کنند.

هم اکنون عمده مناطق مذکور فاقد زیرساختهای اولیه و مورد نیاز به ویژه در بخش حمل و نقل هستند که این عامل خود منجر به عدم دسترسی آسان سرمایه گذاران حاضر در این مناطق به بازارهای داخلی و مرزهای تجاری می شود.

وجود ۱۶ منطقه ویژه اقتصادی مختلف در سطح کشور که عمدتا به صورت مستقیم و غیرمستقیم توسط دولت و شرکتهای دولتی اداره می شوند، هزینه هایی را از بودجه اعتبارات استانی به خود اختصاص می دهند که این هزینه ها برای استانهای مربوطه اصولا فاقد دستاورد اقتصادی است. به عبارتی این مناطق تنها با صرف هزینه های ملی، به دلیل ناتوانی در جذب سرمایه گذاران نمی توانند بازگشت سرمایه گذاری های صورت گرفته را به همراه داشته باشند.

با توجه به اینکه اصولا ایجاد این مناطق هزینه چندانی برای دولت به همراه ندارد، دولت همواره در سفرهای استانی خود با دادن مصوبه ای برای ایجاد مناطق مذکور، به نحوی سعی دارد با استفاده از این ابزار اقتصادی، رضایتمندی مردم استانها را برای دولت به سوغات ببرد. همانطور که گفته شد یکی از مشکلات اصلی که منجر به مهجور ماندن این مناطق در کشور شده، عدم مکان یابی مناسب آنها در مناطقی است که فاقد زیرساختهای لازم هستند، در این خصوص نمی توان انکار کرد که ارائه مجوز ایجاد این مناطق در سفرهای استانی نیز اصولا فاقد مطالعات امکان سنجی می باشند.

این در حالی است که در صورتی که این مناطق براساس اهداف پیش بینی شده در قانون حرکت کنند، می توانند در روند توسعه اقتصادی موثر واقع شده و نقش ویژه ای داشته باشند اما با توجه به سابقه عملکرد این مناطق در ایران، باید اذعان کرد که تاکنون مناطق ویژه نتوانسته اند به اهداف خود نائل شوند. .

وجود مشکلات عدیده در این مناطق به همراه مشکلات و محدودیتهای قانونی، منجر به آن شده که در برخی موارد جایگاه اقتصادی مناطق ویژه به اندازه شهرکهای صنعتی تنزل کرده و سرمایه گذاری در آنها از نگاه سرمایه گذاران تفاوت چندانی با سرمایه گذاری در شهرکهای صنعتی نداشته باشد.

در این حوزه شاید بهتر آن باشد که توسعه کیفی و توجه بیشتر به نقش این مناطق در اقتصاد ملی و فراملی، بیشتر از توسعه کمی این مناطق در سطح کشور مورد توجه دولتمردان قرار گیرد.

در این میان البته مهران به عنوان کانونی قابل توجه در موقعیتی استراتژیک بر خلاف مناطق دیگر هم از نظر مکانی و هم از نظر زیر ساختها ظرفیتهای بسیاری دارد که امیدهای بسیاری در بین اقتصاددانان برانگیخته است و از آن به عنوان یک در رو به پیشرفت برای آینده استان یاد می کنند صد البته اگر و تنها اگر به سرنوشت مرز مهران دچار نشود که به نام ما و به کام دیگران است.

سید حسین خدنگ، روزنامه نگار آزاد

منبع: اندیشه نو