به روایت تیتر:
کد خبر: 2107
منتشر شده در: ۷ دی ۱۳۹۴ ساعت ۱۶:۴۸

زوان ئیمه، خدمت بزرگ مطبوعات ایلام به ادبیات کردی

زوان ئیمه، کتابی در ادبیات-زبان کرمانجی نو اثری در ادبیات کردی دیار ایلامیان است که می توان آن را خدمت بزرگ مطبوعات محلی ایلام به زبان و ادبیات کردی دانست.

پایگاه خبری تحلیلی ایلامی ها – پیکره ی ادبیات/زبان کرمانجی نو؛ پیکرده ای بدقواره و شعر زده است که نه تنها تناسب اندام ندارد بلکه از بحران لاغری مفرط نیز رنج میبرد. این ادعا را میتوان با مقایسه ای ساده بین شعر و نثر به عنوان دو بال شکوفایی ادبیات/زبان، به اثبات رسانید. دو بالی (شعر/نثر) که اولی بیش از اندازه بزرگ و کم کیفیت و دیگری بسیار نحیف گشته است. توسعه ی ادبی به عنوان یکی از شاخصه های توسعه فرهنگی، نیازمند رشد همزمان و همسان تمامی سبک ها و تکنیک ها، ژانرها و گونه های ادبی است. بال نثر ادبیات/زبان کرمانجی نو میلنگد و مادامی که این بال نحیف و لاغر تقویت نگردد امیدی به رشد متناسب، کیفی و در یک کلام شکوفایی ادبیات/زبان کوردی در ایلام و کرماشان نخواهد بود. این عدم تناسب بین تکنیک ها و گونه های ادبی و این لاغری نثری را میتوان با نگاهی بسیار ساده به قفسه کتابفروشی های ایلام و کرماشان لمس نمود؛ قفسه هایی مملو از نظم(آن هم از نوع کم کیفیتش) و خالی از نثر! و ادبیاتی راکد و بدقواره…
اما همواره در چنین شرایطی، تفکراتی هم رشد میکنند که با دیدی وسیع و آینده نگر ، جسارت مخالفت با جریان فکری غالب، و شنا کردن در خلاف جریان آب را داشته باشند و گام هایی را در جهت آشتی دادن ادبیات/زبان با دنیای مدرن و جامعه ی متاثر از این نوگرایی، بردارند. در راس این تلاش ها، روزنامه نگاری به عنوان یکی از مهمترین تلاش ها و ابزارها در جهت منثور کردن زبان، قرار گرفته است که اشراف بر اهمیت و چگونگی پیوند زبان و جامعه را می طلبد . جریان نوپای روزنامه نگاری کوردی و کرمانجی نو، تاریخ دور و درازی ندارد و « زوان ئیمه » مهمترین، اولین و جدی ترین تلاش ژورنالیستی کرمانجی نو به شمار میرود. تلاشی که اهمیت نثرنویسی را در فضایی شعر زده درک نموده و با آگاهی و علم به اهمیت روزنامه نگاری و تاثیر آن بر پویایی زبان ، به  فعالیت عملی در قالب تولید یک جریان فکری-ادبی پرداخته است. و پس از قریب به دو دهه که از انتشار اولین شماره های «زوان ئیمه» در هفته نامه پیک ایلام میگذرد، انتشار کتاب «زوان ئیمه» سعی در احیاء و بازتولید همان جریان هوشمندانه و علمی دارد.
این کتاب و مجموعه مقالاتی که در آن منتشر شده است (که مربوط به سالهای انتشار هفته نامه پیک ایلام و بخش کردی آن با عنوان زوان ئیمه در سال های پایانی دهه ۷۰ شمسی است) نمایانگر پیوند تئوری و عمل در جهان بینی «کامران رحیمی» نویسند ، پژوهشگر و روزنامه نگار فعال و نوگرای ایلامی به عنوان یکی از مهمترین شخصیت های این جریان فکری-ادبی است. هنگامی که رحیمی از لاغری نثر و چاقی شعر در کرمانجی نو سخن میگوید و آن را از شاخصه های عدم توسعه برمیشمارد، مطمئناً این کتاب دال بر روحیه ی عملگرای اوست که از نخستین سالهای فعالیت ادبی و ژورنالیستی وی در دهه ی هفتاد شکل گرفته است.
« زوان ئیمه » را میتوان یکی از تالیف های ماندگار علی حیات نیا، پژوهشگر و نویسنده جوان ایلامی دانست که از اهمیت تاریخی و ژورنالیستی خاصی برای نسل جدیدی برخوردار است که در این فضای شعر زده، درک و آشنایی درستی با تاریخ روزنامه نگاری/نثر کوردی ندارند. کتاب « زوان ئیمه » ، نشانگر سیر تطور و رشد روزنامه نگاری کوردی در اولین سال های شکل گیری و همزمان نمایانگر پتانسیل بالفعل شده ی کرمانجی نو برای نثرنویسی است. مقالاتی که در این کتاب به آنها پرداخته شده نمونه ای بارز از ظرفیت بالقوه ی کرمانجی نو برای پرداختن به موضوعات روانشناسی، اجتماعی، ادبی، ترجمه و خبرنگاری در قالب نثر و گزارش نویسی است که در شرایط فعلی نویدبخش آینده ای روشن برای ادبیات ماست. چراکه بی گمان پویایی و پتانسیل یک زبان/ادبیات در همراه گشتن با روح زمانه را باید در گنجینه ی منثور آن زبان/ادبیات جستجو کرد. و مسلماً زبان/ادبیاتی که از پشتوانه ی مکتوب و منثور محکمی برخوردار نباشد نه توانایی ترجمه/ تثبیت مناسب و درخور را خواهد داشت و نه توانایی ریخته شدن در ظرف زمان را پیدا میکند و درنهایت به دلیل عدم توانایی خود در تطبیق با شرایط فرهنگی-اجتماعی روز عقیم خواهد گشت و از چرخه ی انتقال/بازتولید صحیح فرهنگ به نسل های آینده(به عنوان یکی از کارکردهای ادبیات مکتوب) عقب می ماند. «زوان ئیمه» و قلم کامران رحیمی را باید جدی ترین تلاش فکری-ادبی در تاریخ ژورنالیستی کرمانجی نو و همزمان آشتی دادن زبان کوردی با موضوعات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی دانست که با دیدی فرامنطقه ای و فرا استانی سعی در کوردی نگاری و تثبیت زبان منثور کوردی دارد. «زوان ئیمه» پتانسیل بالفعل شده ی ادبیات مکتوب ما در نثرنویسی است که بی شک نقش مهمی در چرخه ی تثبیت/بازتولید و همزمان انتقال فرهنگ را ایفا خواهد کرد.
بدون هرگونه نقادی کلیشه ای و ساختاری باید کمی عمیقتر نگریست و همان جریان فکری-ادبی که این کتاب مهم، محصول تلاش ها و فعالیت های آن است را مورد تقدیر قرار داد. جریان مهم و قابل تقدیری که با دیدی علمی، آکادمیک و ناسیونالیستی سعی در تثبیت/بازتولید فرهنگ کوردی در قالب فاکتورهایی همچون آشتی زبان و جامعه ی کوردی ، فرااستانی بودن، معیارسازی زبان کوردی در کرمانجی نو، توجه بیشتر به نثرنویسی، توجه هوشمندانه به نسل جوان، ادبیات متعهد و… دارد. و مسلماً انتشار کتاب «زوان ئیمه» دال بر پویایی، فعالیت و هوشمندی این جریان فکری-ادبی است.
چندین سال دیگر، اگر نسل آینده ی ادبیات کوردی، در قفسه کتابفروشی های ایلام و کرماشان به دنبال مرجعی برای تاریخ روزنامه نگاری/نثر کوردی باشند، بیگمان « زوان ئیمه » مهمترین منبع و مرجعشان خواهد بود. چرا که اگر ادبیات/زبان، هوشمندانه و در قالب ظرف زمان حرکت کند، ماندگار خواهد شد. پس بدون تعارف باید فکر و قلم رحیمی را ستود و تقدیر کرد از مولف(علی حیات نیا)،  ویراستار(یاسر سنایی)، ایده پردازان و تمامی دست اندرکاران تهیه و چاپ این کتاب، که گامی مهم و هوشمندانه در جهت بازتولید ارزش های ادبی و متناسب نمودن قواره ی ادبیات/زبان کرمانجی نو و همزمان تثبیت تاریخ رورنامه نگاری کوردی در ایلام و کرماشان برداشته اند.

یاسر سنایی / غرب آنلاین